Simba Familiezorg: werken aan familieherstel en terugkeer naar huis
Wanneer een kind uit huis wordt geplaatst, verandert er veel.
Voor het kind, maar ook voor ouders, broers, zussen en andere belangrijke mensen rondom het gezin. Een uithuisplaatsing betekent namelijk niet dat de band tussen een kind en zijn of haar familie verdwijnt.
Binnen Simba Familiezorg staat daarom niet alleen de verblijfplaats van het kind centraal, maar vooral de vraag:
Wat is er nodig om het gezin te versterken en kan een kind uiteindelijk weer veilig thuis opgroeien?
Wat is Simba Familiezorg?
Simba Familiezorg is een systemische werkwijze die zich richt op familieversterking, familieherstel en – waar mogelijk – terugkeer naar huis.
De werkwijze is bedoeld voor gezinnen met kinderen tot 18 jaar die tijdelijk niet veilig thuis kunnen wonen, maar waarbij er mogelijk perspectief is op terugkeer naar huis of waarbij herstel van de familierelaties belangrijk is.
Daarbij maakt het in principe niet uit welke problematiek binnen een gezin speelt. Simba Familiezorg kan ook worden ingezet bij gezinnen waarin meerdere en complexe problemen tegelijkertijd aanwezig zijn.
Wat wél belangrijk is, is dat ouders, kinderen, belangrijke personen uit het netwerk en betrokken professionals bereid zijn om gezamenlijk aan familieversterking te werken.
Een kind blijft onderdeel van zijn familie
Wanneer een kind niet thuis woont, kan gemakkelijk een situatie ontstaan waarin ouders steeds meer op afstand komen te staan.
Binnen Simba Familiezorg wordt juist geprobeerd om ouders zoveel mogelijk in hun ouderrol te houden.
Dat betekent niet dat zorgen over veiligheid worden genegeerd. Integendeel.
Er wordt juist heel concreet gekeken naar vragen zoals:
- Wat heeft dit kind nodig om zich veilig te kunnen ontwikkelen?
- Wat gaat binnen het gezin al goed?
- Welke zorgen zijn er nog?
- Welke opvoedvaardigheden moeten ouders verder ontwikkelen?
- Welke ondersteuning hebben ouders nodig?
- Welke rol kan familie of het sociale netwerk spelen?
- Wat moet veranderen voordat uitbreiding van contact of terugkeer mogelijk is?
Het gezin wordt daarbij actief betrokken bij het proces.
Niet praten óver ouders, maar werken mét ouders
Een belangrijk uitgangspunt binnen Simba Familiezorg is dat ouders en kinderen zoveel mogelijk eigenaar blijven van hun eigen proces.
Samen met de familiebegeleider wordt gekeken naar de doelen waaraan gewerkt moet worden. Ouders worden ondersteund bij het versterken van hun opvoedvaardigheden en bij het herstellen van de relatie met hun kind.
Waar nodig wordt ook gekeken naar aanvullende hulpverlening.
Dat kan bijvoorbeeld gaan over psychische problematiek, verslavingsproblematiek, trauma, financiële problemen of andere omstandigheden die invloed hebben op het functioneren van het gezin.
Het uitgangspunt blijft steeds:
Wat is nodig om dit gezin sterker te maken?
Werken in het dagelijks leven
Verandering ontstaat niet alleen tijdens gesprekken aan tafel.
Juist in het dagelijks leven wordt zichtbaar hoe een gezin functioneert.
Daarom kan begeleiding plaatsvinden tijdens gewone gezinsmomenten, zoals:
- bezoek- en omgangsmomenten;
- samen eten;
- spelen of activiteiten ondernemen;
- ochtend- en avondroutines;
- grenzen stellen;
- omgaan met spanning of conflicten;
- momenten waarop contact tussen ouder en kind wordt uitgebreid.
Tijdens deze momenten kan worden geobserveerd wat goed gaat, waar ouders tegenaan lopen en welke ondersteuning nog nodig is.
Zo worden vaardigheden niet alleen besproken, maar ook daadwerkelijk geoefend.
Terugkeer naar huis gebeurt stap voor stap
Wanneer terugkeer naar huis mogelijk lijkt, gebeurt dit zorgvuldig en stapsgewijs.
Binnen Simba Familiezorg wordt gewerkt met een terugkeerplan. Contactmomenten kunnen bijvoorbeeld eerst worden uitgebreid voordat een kind daadwerkelijk weer volledig thuis gaat wonen.
Tijdens iedere stap wordt opnieuw gekeken naar de veiligheid en ontwikkeling van het kind.
Terugplaatsing is namelijk geen doel dat koste wat kost bereikt moet worden.
Het doel is dat een kind kan opgroeien in een omgeving waarin voldoende veiligheid, stabiliteit en ontwikkelingsmogelijkheden aanwezig zijn.
Wanneer terugkeer naar huis niet mogelijk blijkt, blijft familieherstel belangrijk. Er wordt dan gekeken hoe de relatie tussen ouder en kind zo goed mogelijk behouden of hersteld kan worden.
Het netwerk rondom het gezin doet mee
Een gezin staat nooit op zichzelf.
Opa's, oma's, broers, zussen, andere familieleden, vrienden of andere belangrijke personen kunnen een grote rol spelen bij het versterken van een gezin.
Daarom wordt binnen Simba Familiezorg ook nadrukkelijk gekeken naar het netwerk.
Daarnaast is samenwerking tussen betrokken professionals belangrijk. Denk bijvoorbeeld aan jeugdbescherming, wijkteams, gemeenten, pleegzorg, gezinshuizen, scholen en behandelaren.
Alle betrokkenen moeten zoveel mogelijk vanuit dezelfde doelen werken.
Wat laat onderzoek naar Simba Familiezorg zien?
De eerste pilot met Simba Familiezorg werd uitgevoerd met 25 gezinnen. Uit onderzoek tijdens deze pilot bleek dat in bijna 90% van de aangemelde gezinnen kinderen na een uithuisplaatsing veilig terug naar huis gingen.
Bij gezinnen waarin terugkeer niet het doel was, werd in 93% van de gevallen succesvol gewerkt aan familieversterking, waardoor het contact tussen ouders en kinderen verbeterde.
Deze resultaten laten zien hoeveel verschil intensieve familiebegeleiding kan maken wanneer ouders, kinderen, het netwerk en professionals gezamenlijk aan hetzelfde doel werken.
Toekomstperspectief Zorg en Simba Familiezorg
Toekomstperspectief Zorg is aangesloten bij de Simba Alliantie.
Vanuit onze rol als familiebegeleider werken wij samen met gezinnen waarin sprake is van een uithuisplaatsing of waarin wordt onderzocht of terugkeer naar huis mogelijk is.
We ondersteunen ouders bij het versterken van hun opvoedvaardigheden, begeleiden contactmomenten, observeren de interactie tussen ouder en kind en helpen het gezin om stap voor stap toe te werken naar de gestelde doelen.
Daarbij vinden we het belangrijk om naast het gezin te staan, zonder moeilijke onderwerpen uit de weg te gaan.
Wanneer er zorgen zijn over veiligheid, opvoeding of andere omstandigheden, moeten deze bespreekbaar zijn.
Tegelijkertijd blijven we kijken naar de krachten en mogelijkheden die binnen het gezin aanwezig zijn.
Samen werken aan perspectief
Een uithuisplaatsing hoeft niet automatisch het einde te betekenen van samen opgroeien binnen het eigen gezin.
Wanneer er mogelijkheden zijn voor herstel, verdient een gezin de kans om hier serieus aan te werken.
Simba Familiezorg biedt hiervoor een intensieve en systemische aanpak waarin kinderen, ouders, familie en professionals gezamenlijk werken aan één belangrijk doel:
een zo veilig, sterk en duurzaam mogelijk gezinsperspectief voor het kind.